Deel 8 de verwarming

Technische aanpassingen in de verwarming.

Hoe ga je je huis verwarmen? Warmtepomp in de vorm van hybride of all electric? En hybride systeem werkt samen met je cv-ketel. 85% kan meestal door de warmtepomp worden geleverd en 15% door bijspringen van de CV. Warmwater voor douche kan door combi CV of in combinatie met een elektrische boiler worden geleverd. Zonnepanelen kunnen de boiler overdag opwarmen.

Warmtepomp

All electric is dus een warmtepomp, die alleen lucht/water gebruikt om te verwarmen. Houd er sowieso rekening mee dat een warmtepomp zelf ook ca. 1200 kWh per jaar gebruikt. Stroom voor een compressor en ventilator. Het juiste vermogen is erg belangrijk, dat moet passen bij je warmtebehoefte. Te veel is slecht voor het systeem (aan/uit schakelen, slijtage) en te weinig is natuurlijk niet goed omdat je dan de boel niet warm krijgt. Heel duur en slechter comfort, dat wil je niet.

Probeer eerst eens of je met je huidige radiatoren 50 graden cv-aanvoertemperatuur je huis warm krijgt. Als dat niet lukt, zullen de radiatoren aangepast moeten worden en moet je overstappen naar vloerverwarming. Dat zijn natuurlijk extra kosten: extra vloerisolatie en een nieuw vloerbedekking nodig. Kan zo maar € 100,- m2 boven op de vloerverwarming zelf zijn.

WTW-warmte terug winning en Hybride

Dan is er ook nog een systeem van Inventum wat een Spaarpomp heet. De mechanische ventilatie wordt gebruikt om de lucht uit je huis (en wat via ventilatie roosters binnenkomt) af te koelen en de verkregen warmte in je CV te stoppen. De uitgaande lucht is 5 graden en wordt naar buiten geblazen. Bedenk dat een centraal ventilatiesysteem gewoon 20 graden warme lucht uit je badkamer zuigt en hup naar buiten blaast. Bij mij dus het geval. Dit lijkt me dus een goed systeem en zonder buitendeel. Zullen de buren blij mee zijn. Probleem is nog wel: is het rendement wel voldoende. Geloof me, dat is dus behoorlijk moeilijk te voorspellen. Subsidie is 50%, maar dan nog steeds blijft de vraag: is de besparing op gas 25-50% haalbaar?

Bij verwarmen met elektrische panelen (stroom uit zonnepanelen/thuisaccu) kan nodig zijn als je de CV niet te veel bij wil laten springen.

Een resultaatverplichting zou geen overbodige luxe zijn bij aanvragen offerte. Eerst een kwalitatief goed design maken en dan pas de installatie bouwen. Berekend door echte warmte experts. Welke radiatoren heb ik nodig in een Lage temperatuur systeem? Wat is de warmteberekening voor elke ruimte? Een goede installateur doet dat eerst en laat zien dat het werkt. Dus niet er maar wat aan knopen en later een probleem ervaren. Verder is natuurlijk een bijdrage aan het stoppen van CO2 uitstoot en stoppen van verbranden van fossiele brandstof ook een gegeven. Daarom wordt er zoveel geld vrijgemaakt door de overheid. Van het gas af is het doel.

Kritische video https://www.youtube.com/watch?v=0cYvJPPmVGs van experts op een andere expert! Elk huis heeft een andere aanpak nodig.

De hybride warmte pomp

Je kunt ook kiezen om een warmtepomp naast je cv-ketel te plaatsen. Het voordeel is, dat je niet tot de top hoeft te isoleren en gebruik kunt maken van je bestaande cv-installatie. De cv-ketel springt bij als het toch te koud wordt. Wanneer je later doorgaat met isoleren kun je de resterende warmte met een eclectische module aanvullen. Dan krijg je ook een all electric systeem.

Deze oplossing is een stuk goedkoper in aanschaf en sneller te realiseren. Je gaat direct gas besparen. Ik heb besloten een warmtepomp van Quatt.io aan te schaffen. Dit is een Nederlandse startup, die een efficiënte en eenvoudig aan te sluiten warmtepomp wil leveren. De eerste worden in Q4 van 2022 geïnstalleerd. Helaas ben ik pas in mei-juni 2023 aan de beurt. Groot voordeel is, dat er geen binnen unit geplaatst hoeft te worden. De buitenunit wordt direct aan de cv-installatie gekoppeld. Dat scheelt een hoop ruimte binnen. De WTW-spaarpomp die ik eerst op het oog had is toch een behoorlijk ding. Verder is de subsidie veel hoger dan verwacht vanwege de hoge opbrengst.

Er is natuurlijk altijd een risico met startups, maar ze zijn wel duidelijk: prijs inclusief installatie. Daarnaast ben ik altijd voor innovatie.

Winter 2022-2023

De winter van 2022-2023 maar opvangen met besparing en een elektrische kachel voor in de woonkamer erbij. Kan de CV wat lagere temperatuur leveren. Als ik dan even ervan uitga, dat ik verwarm met eigen stroom van de PV voor € 0,05/ kWh is dat gunstiger dan op Gas stoken.

Isoleren van de zolder.

Ondertussen ook begonnen aan het isoleren van de zolder naar R4.0 Het is een warme isolatie, wat betekend, dat er aan de binnenkant een laag steenwol van 12 cm komt. Er zit al 3,5 cm PUR op de dakplaat. Hierdoor is het absoluut nodig om een klimaatfolie aan de binnenkant te plaatsen en goed rondom af te plakken. Er mag geen vocht condenseren op de dakplaat aan de binnenkant en het vocht wat er zomers in komt (warme lucht bevat meer vocht) moet er ook weer uit kunnen. Twee kanten op reguleren dus. (Geen damp remmende folie plaatsen). Houd er rekening mee, dat de rollen met een damp remmende laag aluminium voorzien zijn. Dit is dus niet genoeg en zelfs fout.

Ook een voordeel is, dat je de zolder in vakken kunt verdelen tussen de spanten en niet overal tegelijk bezig bent. Scheelt ook het leeghalen! Niets staat opruimen natuurlijk in de weg. Ik heb echt veel oude meuk gevonden en weggedaan.

Later meer.

Verduurzaming deel 7 – Sluimerverbruik

Sluipverbruik o.a. van homelab virtualisatie

Stroom verbruik monitoren met een sluimerverbruik indicatie is handig om te kijken waar onnodig stroom wordt verbruikt. Ik heb mijn data van de slimme meter gekoppeld aan slimmemeterportal.nl Hier krijg je een schrikbarend overzicht van je sluipverbruik. Dit wordt ’s nachts gemeten tussen 01.00 en 06.00 uur. Alle stroom die hiertussen gemeten wordt, is afkomstig van standby tv, pompen (vijverpomp) opladers enz. en wordt natuurlijk ook overdag gebruikt. 24/7 dus.

Dit screenshot is van HomeWizard. (data van de slimme meter thuis)

167 W sluipverbruik lijkt niet veel, vooral omdat de IT al 195 W verbruikt. Dat vertrouw ik dus niet. Home Wizard rekend met AI uit wat het sluipverbruik is.

Dit is wat slimmemeterportal.nl laat zien op 2 aug. Dat lijkt betrouwbaarder.

Homelab virtualisatie

Mijn virtualisatie homelab staat sowieso 24/7 aan (er draait ook een virtuele domeinserver op voor de rechten op de NAS en het domein en een internetrouter), die gebruikt minimaal 213 Wh. Wanneer ik echt wil testen, dan gaat ook een extra NAS aan en de PC’s. Het verbruik gaat dan omhoog naar ca. 400 W

Als ik ervanuit ga, dat mijn eigen zonnestroom € 0,05 per kW kost (kosten PV incl converter en accu */15 jaar afschrijving / 6500 kW jaaropbrengst), dan is dat (213 * 24 * 365)/1000)*0.05 = € 104,-/jaar. Ik reken dan overdag directe zon en ’s nachts de overdag opgeslagen zon in de accu.

213 * 24 = 5,1 kW per dag en als je dan de helft uit de 2,5 kW accu haalt (overdag laden en ’s nacht ontladen) en de rest direct uit zon, zit je dus op die € 104,- per jaar. Eigen werk en hobby eerst haha.

verbruik IT ‘s nachts en als de PC aanstaat.

Vloerverwarmingspomp in keukenvloer.

Deze pomp draait dus 24/7 met een verbruik van 63 Wh. Dus ook als de CV helemaal geen warm water levert. 10 jaar geleden geïnstalleerd en nooit meer naar gekeken. Totdat een data-analist  in het NOS journaal een tip gaf: de eco switch voor vloerverwarmingspompen. Deze zet de pomp uit wanneer de water aanvoer temperatuur lager is dan 28 graden. Met een 24 uurs beveiliging draait de pomp elke 24 uur eventjes om vastlopen te voorkomen. Normaal wordt de watertemperatuur in de vloer op 35 graden begrensd. Ik heb de stroomopname eerst gemeten met een cost control adapter. Deze meet het stroomverbruik op de stekker.  Met deze investering (eco switch) van € 44,50 kan ik 75% stroom besparen en is toch al gauw 63 * 24 * 365 * 75% = 413 kW per jaar. Zelf bij de oude prijs van € 0,21 heb je die er in een half jaar al uit.

Hier is de eco switch ingeschakeld en geeft aan dat de water invoer 43 graden is. Het klokje is van de 24 uurs beveiliging. Ik heb de CV even op 28 graden moeten zetten om aan te laten slaan!

Deel 6 Niet alles gaat zonder problemen

Helaas heeft de installatie maar 2 dagen gewerkt. Er was geen data meer te zien op de App de tweede dag. Na onderzoek bleek dat de aardlek er niet uit lag maar de inverter uit was en niet meer op te starten. Gecontroleerd of er wel spanning op de inverter stond. Dat bleek zo te zijn.

In de tussentijd de oude SMA Sunnyboy met de oude PV panelen weer opgehangen. Je wilt niet helemaal stoppen natuurlijk met zon opvangen.

Garantieprocedure

Via de garantie procedure van Growatt het probleem gemeld. Alle gegevens die ik had en aansluitgegevens moesten ook in de aanvraag meegezonden worden. Mijn grootste vrees was, dat er in de huidige markt een vervangende inverter niet beschikbaar was. Slechts een week later kwam de nieuwe inverter.

Vervolg installatie

Settings dipswitches op nieuwe inverter gechecked.

Landcode op NL is VDE026 1 = on rest off

RS232 RF stick 1 = on 2 = off

De nieuwe inverter weer opgehangen en alles netjes aangesloten en de RF stick in de RS232 poort. Het uur U is aangebroken: doet ie het?  Niks, nada geen display. Wel een brandlucht, wat iedereen kent als een printplaat smeult. Direct de spanning eraf natuurlijk. Wat bleek: de RF ShineLan stick stonk. Het ding opengemaakt en ja hoor een chip verbrand. Nu de stick eruit was nog een keer de inverter gestart. Eerst nog gecheckt of er spanning op de invoer stekker stond. Dat was OK.

De inverter start op en alles op normaal. Pfff. De oude inverter teruggezonden naar Growatt NL. Het gevoel bekruipt me nu, dat de stick het probleem was en niet de inverter. Die heb ik niet meer gestart zonder de stick eraan. Ik heb dit gemeld en hoop nog een terugkoppeling van Growatt te krijgen.

Na een belletje met de leverancier van de ShineLanBox besloten een nieuwe RF stick te bestellen. Onderzoek loopt nog tussen Growatt NL  en Stralendgroen. Alle info en foto’s gedeeld.

Toen de nieuwe stick aankwam deze live op de inverter gezet en gelinked aan de ShineBox. Alle data wordt weer naar de server.growatt.com gezonden en de App geeft netjes alle data weer.

Zo is Bevrijdingsdag (mijn installatie dag) ook een nieuw begin van mijn vergrootte zon PV installatie geworden. Op 9-5 een mooie opbrengst.

Wat is nu de instelling?

De inverter staat op ‘Normal mode’ ingesteld.

  1. Load first: eerst eigen gebruik, dan de accu laden, dan Grid
  2. Battery first: eerst met PV de batterij laden, dan eigen load, dan naar Grid
  3. Grid first: Eerst naar Grid, maar dan moet je wel invoeren wanneer je de accu wilt laden.

Ik gebruik Load first. Dat betekent, dat de PV energie eerst naar eigen gebruik gaat en de accu wordt geladen indien er power over is. Daarna wordt terug geleverd aan het net. Standaard staat ingesteld, dat er geen AC (Netstroom) wordt gebruikt om de accu te laden! De accu wordt naar 100% geladen.

In de ShinePhone App kun je de instellingen verfijnen (kan ook op de PC:  server.growatt.com). Als je een dagprijs leveringscontract hebt (ik had EasyEnergy voor stroom en gas, maar met de huidige volatiele gasprijs niet te doen), kun je dus ook instellen dat je oplaadt als de stroom bijv. gratis is.

De accu wordt weer ontladen als er geen PV power  meer is. Je verlengt dus zo je eigen opwekking. Ontladen gaat tot 5% wat bij LiFePo accu’s geen degradatie betekend (Lood accu’s mogen maar tot 50% ontladen worden). Wat mij opvalt is dat de accu maar heel weinig ontladen wordt, terwijl je zou verwachten, dat die tot 5% zou ontladen na zonneschijn. Dat moet ik nog uitzoeken. Zie update onderaan post.

UPS bij Blackout

Er moet bij de SPH5000 een extra automatische switch (Auto-Transfer Switch Single Phase) op de EPS en Grid AC worden geplaatst. Deze schakelaar zet de load op de EPS uitgang. Dus op de stroom van PV en accu. De sensor (CT) moet op de nettoevoer zitten, dus voor de groepen (load).

Salderingsregeling.

Met de huidige salderingsregeling (nu 1 op 1 qua inkoop/verkoop prijs) gebruik je eigenlijk het stroomnet als accu. Als in de verrekening een wijziging gaat komen (vanaf 2023 wordt er afgebouwd) en je bijv. de werkelijke stroomprijs betaald krijgt, kun je beter eerst eigen stroom gebruiken. Bij EasyEnergy bijvoorbeeld kreeg ik de dagprijs terug. Dus rijk werd je er niet van. Je zou kunnen terug leveren als de prijs hoog is vanuit de accu bij zo’n contract.

Enkele tips die ik via veel zoeken gevonden heb:

  1. Settings voor de landcode dipswitch: VDE026 voor NL (staat niet in de handleiding, Installateurs zeggen dat die al op NL is ingesteld! Maar wat als je inverter uit het buitenland komt?)
  2. Settings veranderen via ShinePhone App: code growattJJJJMMDD (datum van vandaag)

Andere settings die niet standaard zijn:

Ontladen van de accu (LiFePo) kan al bij 50% bijv. bij een bewolkte lucht.

Enkele afkortingen

  • PV          Photo voltaire (zonnepanelen)
  • SOC        State of Charge (status batterij lading)
  • EPS         Emergency Power Supply (op deze uitgang kun je tot 3000 W apparatuur hangen.

Dat zou dus een homelab server met NAS kunnen zijn.) Pas op! Er mag geen verbinding met het Net zijn. Wil je een automatisch UPS, dan moet er een automatische schakelaar tussen worden gezet die meet of het net wegvalt.

Update 24-05-2022

Ik heb de CT module ( blauwe blokje onder in de kast) op de voeding in de meterkast geplaatst. Dus voor de eigen load.

De CT meter heeft een klem die om de bruine draad van de Net geklikt is. In de adapter is een pijl te zien die in de richting van Net naar load moet wijzen. Nu ziet de inverter ook de levering aan het Net. De batterij wordt nu ook beter gebruikt.

Links zit de 20 Amp automaat die de stroom terug levert aan het Net. Daarnaast nog een oude meter die van Qurrent was, maar niet meer gebruikt werd. Meter werkt nog steeds, maar geeft geen data meer door aan Qurrent, die overigens overgenomen is door GreenChoice.

Je ziet hier op het inverter display, dat er stroom van de batterij naar het Net gaat.

Accu wordt ontladen op de dalen van een wolk in de PV.

Verduurzamen deel 5 – de extra zonnepanelen.

Extra zonnepanelen plaatsen.

Het groendak op de keuken is vervangen door een zonnedak. 8 Trina Solar panelen van 395 Wp op een schans van van der Valk. Om deze panelen aan te sluiten heb ik ook een nieuwe hybrid converter van Growatt geïnstalleerd. De oude SMA Sunnyboy 3000 kan de totale opbrengst niet aan. De Growatt SPH5000 kan max. 6600 Watt aan en heeft twee aansluitingen voor twee strings. De oude panelen staan nu in serie (waren twee strings op de SB3000) en zijn aangesloten op MPPT1. De nieuwe panelen staan in serie op de MMPT2.

Totale opbrengst 3042 WP + 2844 WP is 5886 WP. Dat past op de converter. Max voltage per string is 550V.

Hier zijn enkele foto’s van het bouwproces.

Eerst heb ik het van der Valk schanssysteem op het dak opgebouwd. Alles netjes uitlijnen zodat de panelen er later op passen. De hoogte is 3 meter, dus de ballast valt mee. 3 stoeptegels per m2 is dan genoeg. Je dak moet het wel kunnen houden! Reken even de maximale dak belasting uit. Er kan altijd nog een halve meter sneeuw op blijven liggen!

Er zitten rubber tegeldragers bij. De opstaande stukken die op de randen van het dak kwamen heb ik afgezaagd. Daar komt geen tegel op en ziet er zo strakker uit.

van der Valk solar system

De panelen heb ik pas geplaatst toen de Growatt SPH5000 er was. Wonderwel kwam die eerder dan ik gedacht had. Levering zou eerst in mei zijn, maar ineens kreeg ik een UPS bezorgmelding, dat die al op 21 april zou geleverd worden. Ik moest ineens opschieten.

Om de panelen te plaatsen moeten ze wel naar boven. Ik dacht hoe doe ik dat in m’n eentje? Met een glijbaan met een nok boven in moet het lukken. De truck: Plaats een paneel, knoop er een sjorband aan en dan vanaf het dak optrekken tot de uitsparing. Sjorband eraf en paneel op het hogere keukendak tillen. Daarna op de goede plek. Nu was het uur van de waarheid: paste het allemaal? De panelen zijn 110 cm breed en pasten net op het dak! Je moet altijd een afstand tot de dakrand houden i.v.m. wind. De gootbreedte helpt hier mee. Verder zijn de zijkanten beplaat en ook de open achterkant dichtgezet met plaatmateriaal. Dit voorkomt voornamelijk dat de wind vrij spel heeft.

Na twee panelen kwam ik er achter dat het ook wel makkelijk is als je de tirappes even van de aansluitkabels afknipt. Dat scheelt een hoop gefrut op je rug onder het paneel. De afstand tussen de twee rijen was net te groot om direct aan te sluiten. Hier heb ik een kabel van een meter gemaakt.

Je ziet hier ook, dat het sedumdak er wel aan gaat. alleen een strook tussen de rijen van ca 70 cm blijft over. Deze afstand is nodig om geen schaduw op de achterste rij te krijgen.

Grote en spannende klus was de lange aansluitkabels naar boven te krijgen en naast de bestaande kabels door het dak in te voeren. Een aanhanger knikarm hoogwerker gehuurd bij Boels. Hiermee kon ik mooi langs de vorstpannen langs de dakrand maneuvreren.  Nog vrij lastig om de kabels netjes onder de gevelpannen te krijgen. Deze zijn nl. om de pan vastgezet met een plug. Helaas toch nog een gebroken, maar met een bitumen pleister weer waterdicht. Een extra gevelpan had ik niet liggen.

Binnen de kabels afgewerkt met de MC4 connectoren en op de inverter aangesloten. Tada: na opstarten direct een dubbele stroom opbrengst te zien in de realtime HomeWizard app. Deze data wordt direct uit de slimme meter gehaald.

Growatt SPH5000 Hybride inverter

De Growatt ARK-2.5 batterij wordt ook netjes opgeladen

De extra panelen zijn aangesloten. screenshot van HomeWizard

Volgende blog over de configuratie van de Growatt SPH5000 Hybrid Inverter en de loggers

Project gestopt en weer gestart -Deel 4

Mijn enthousiasme was een tijdje bekoeld. Het totale uitgedachte plan werd de grond ingeboord door de financiering ervan. Dat gaat niet zo makkelijk als gedacht. Het feit, dat je zelf een grote investering moet doen naast de nu verhoogde subsidies telt niet mee. Gewoon te financieren uit de energiebesparing telt niet mee. Waardevermeerdering en risico verlaging van je onderpand: telt niet mee. Nu de oorlog in Oekraïne een rampscenario voorspelt, zou je denken stop de overwinsten van het Gronings gas in verduurzaming en compenseer ook de Groningers royaal.

Enfin, door een kleine meevaller waar ik niet op gerekend had, heb ik het project weer opgepakt. Alleen de prioriteit omgedraaid. Eerst investeren in wat een ROI van 1 jaar heeft: Extra zonnepanelen en een thuisaccu. Later tegen de winter HR++ glas en een warmtepomp op de ventilatie (dat is haast een must om niet een gasbesparing afgezet in Euro’s, door het putje te gooien. Daarnaast doe je mee om zelfvoorzienend te worden. Op naar off Grid.

8 extra zonnepanelen ga ik op een plat dak erbij leggen. De huidige converter moet worden vervangen om de hogere opbrengst om te vormen. Tegelijk gaat de nieuwe hybrid converter ook de accu’s laden. All-in-One.

Dat is het idee, maar waar haal ik de spullen op korte termijn (hoe sneller, hoe meer rendement)? Na het nodige rekenwerk zijn de panelen van 395 PW  snel gevonden en geleverd. Kabels, montage materiaal voor een platdak enz. ook. Dan de Hybrid Converter, die ik wil gebruiken: Growatt SPH5000. Nergens meer te krijgen in Nederland en niemand, die weet wanneer weer op voorraad. Net als de Accu van Growatt. Ook roofgoed. Een zoektocht over het internet volgd. Uiteindelijk bij de PVshop in Polen de accu kunnen bestellen als een van de laatste (de volgend levering kan 6 maanden duren). Op de oude manier met bankoverschrijving betaald. Fijn als de communicatie goed loopt (telefoon) en de spullen binnen komen. De levering van de converter is een probleem. Kan half mei worden, maar ook later. Dan staan de zonnepanelen al twee maand in de schuur te wachten. Toch jammer van 525 kWh extra opbrengst. Helaas kunnen ze dus niet bij de oude omvormer op. (SMA SB-3000)

Nu via een andere leverancier in Duitsland besteld en levering verwachting is begin mei. Zelfs nog wat goedkoper. Als het echte werk gaat beginnen kom ik terug met de uitvoering. Alles zit nu vast op de converter!

Zolang de salderingsregeling er is (wordt vanaf 2023 in stappen teruggebracht) is er natuurlijk geen noodzaak om een thuis accu te gebruiken, maar ik wil m’n eigen stroom gebruiken voor in de avond en nacht! Werkt gelijk als UPS voor m’n homelab.

Volgende blog gaat over de uitvoering.

spullen:

Zonnepanelen 8 * Trina Vertex Mono 395 W op een frame van van der Valk platdak 2 * portret opstelling bij SolarGarant.nl

Kabels en ander materiaal bij stralendgroen.nl

Hybrid Converter Growatt SPH5000 bij inutec-inc.com

Growatt ARK LV Batterij 50 Amp 48V (makkelijk uit te breiden) bij pvshop.eu

Verduurzamen is een investering

De stappen in een verduurzamings project kosten veel geld. Een tegemoedkoming in subsidie is niet genoeg, mooi meegenomen maar niet genoeg. Meer een druppel op de gloeiende plaat. Daarbij krijg je geen subsidie als die niet door een gecertificeerd bedrijf is uitgevoerd. Er moeten minimaal twee verduursamings onderdelen uitgevoerd worden, anders ook geen subsidie. Dus glas vervangen en een hybride warmtepomp als eerste uitvoeren.

Verduurzamen deel 3 – isoleren buitenschil

Stap een uit het stappenplan, het isoleren van de buitenschil.

Begin eerst met het laag hangend fruit: breng tochtstrippen aan en dicht kieren. Dit geldt straks ook bij het isoleren. Kieren of geen goede aansluiting van isolatiemateriaal geeft problemen, werk nauwkeurig. Dat geld ook voor professionals, dus wees kritisch. Een warmtebeeld als bewijs van goed afgeleverd werk, zit meestal niet in de offerte.

Subsidies worden alleen onder voorwaarden uitgekeerd. Minimaal twee isolatie methoden. Dat mag ook glas (min. 8 m2) en een warmtepomp zijn. Geplaatst door een gecertificeerd bedrijf. Daarna pas de subsidie aan te vragen. (pot is 2022 nog genoeg gevuld www.rvo.nl ).

Veel informatie over R en U waarden en soorten isolatie is ook te vinden op de site van Joost de Vree https://www.joostdevree.nl/shtmls/isolatie.shtml

https://www.joostdevree.nl/shtmls/energiezuinige_woning.shtml

De isolerende jas om je huis wil je zo gelijkmatig mogelijk hebben. Als je al (matig) geïsoleerde muren hebt en oud dubbel glas, dan is het slim om eerst de isolatie waarde van je ramen naar minimaal hetzelfde als de muren te brengen. Om nog even te refereren aan de lekke emmer: de grootste gaatjes eerst dichten. Glas wordt met U waarde (warmte doorgang coëfficiënt) aangegeven. De muren in R (warmte geleidingscoëfficiënt) en dat is het omgekeerde van U. om dat om te rekenen naar R : 1/U=R dus een dubbelgals raam heeft een R waarde van 1/2,8=0,35  Een  HR++ raam heeft een R waarde van 1/1,1=0,9 en HR+++ 1/0,6=1,66 . Hoe hoger hoe beter. Dat geeft dus aan, dat een raam per m2 het grootste warmte verlies geeft. Gaan voor HR+++ glas is de beste keuze, maar vergeet niet dat het kozijn dat aan moet kunnen vanwege de dikte. Draaiende delen moeten vervangen worden. Nog een stap verder is Quadro-glas. Je kozijn moet wel 48 mm en een zware ruit kunnen behappen. R waarde is zelfs 3,3. (1/0,3=3,3) Dit is vrijwel gelijk aan een matig geïsoleerde muur met 5 cm Glaswol! Triple blijft reëler om te plaatsen in bestaand kozijn.

Een matig geïsoleerde spouwmuur heeft al een R van 1,8  Het bouwbesluit voor renovatie vereist een minimale R van 1,3 (nieuwbouw R=4,6). Hoe mooi zou het zijn als je dus naar een totaal van R=4,6 zou gaan. Je ziet op de meeste isolatie rollen in de bouwmarkt een R=4,5 staan. Dit is dus al genoeg. In een bestaand huis is dat bijna niet te realiseren zonder ook extra binnen isolatie aan te brengen. Een zolder met weinig raamoppervlak kan natuurlijk wel hoger worden geïsoleerd, dat heeft wel zin. Hoe hoger het warmte verschil binnen-buiten, hoe meer effect isolatie heeft op het warmteverlies.

Dit is ook een van de veranderende inzichten. Vroeger werd uitgegaan van een slaapkamer dat die 15 graden nodig had. Nu wil je ook daar kunnen studeren en dan zou de temperatuur naar 20 – 21 graden moeten. Het gebruik van de ruimtes is gewijzigd. Een zolder was opslag, dus moest droog zijn en vorstvrij. Vandaag worden alle ruimtes vol benut.

Nu komt de boerenlogica in beeld: moet ik geld steken in extra spouw isolatie, ook al krijg je daar 30% subsidie op, terwijl het warmteverlies t.o.v. glas niet veel verminderd? In mijn geval € 1.400,- voor een R verhoging van 1.2 door 4 cm extra EPS parels in de spouw te spuiten. Die 1000,- kan beter naar HR+++ glas. Dit is maar een voorbeeld van hoe je moet denken en je niet gek laten maken door subsidies.

Vloerisolatie is weer een ander verhaal.

5 cm EPS vloerisolatie

Ga je vloerverwarming toepassen is extra isolatie aan te raden. Je wilt natuurlijk niet warmteverlies naar onderen hebben. Afhankelijk van de hoogte van je kruipruimte kun je luchtzakken (TonZon) onder de vloer hangen of steenwoldekens onder vloer aanbrengen. PUR spuiten ben ik geen voorstander van, ondanks dat er geen CFK’s meer mag worden uitgestoten. Is de hoogte een probleem, dan is nog te overwegen de kruipruimte uit te zuigen. Een enorme vacuüm truck voor de deur en met een dikke slang wordt zand onder de vloer weg gezogen. Of toch gelijk een mancave bouwen? Bij minder dan 50 cm is bodemisolatie mogelijk. Een laag van 20-23 cm EPS korrels of chips wordt onder de vloer gespoten. Je kunt nog steeds onder de vloer maar moet door de parels tijgeren. Helpt ook tegen optrekkend vocht. Er moet nog steeds voldoende geventileerd worden. Vochtige lucht moet weg kunnen. Iets lastiger als je onder de vloer moet, maar ja ik ben ook al geen 10 jaar onder de vloer geweest. Korrels zijn bij sloop later te recyclen, maar ja, wanneer is dat?

Dakisolatie kan van binnenuit worden aangebracht. Als er al isolatie op de dakplaten zit, moet je niet vergeten een goed klimaat vlies aan de binnenkant (net onder de gipsplaatafwerking) te plaatsen. Anders kan vocht condenseren op je dakplaat. Een praktische laag van 14-16 cm (R=6.0) minerale wol is handig. Vaak is de balklaag 16 cm en kun je dus daarover de gipsplaat afwerking schroeven. Manuren zijn altijd duurder dan een paar cm extra isolatie!

Een dakkapel plaatsen geeft extra ruimte op zolder (waarde verhogend) en is een onderdeel van de dakisolatie. De dakkapel moet wel goed geïsoleerd zijn en de ramen moeten HR+++ glas kunnen hebben. Dat wordt niet altijd standaard aangeboden. Kritisch blijven en eventueel voor HR++ glas kiezen als dat absurd veel scheelt. Een dakkapel wordt niet als onderdeel van isolatie gezien en is dus niet uit een verduurzamings bouwdepot te betalen!

Conclusie: Blijf kritisch en denk ook na over de terugverdientijd. Kun je zelf veel doen (geen subsidie mogelijk!), dan is het wel interessant. Laat je het uitvoeren, dan kan de terugverdientijd enorm oplopen.

Volgende stap is de verwarmingstechniek.

Lego F1 Car build from batmobile set parts

last Year I rebuild my 1989 batmobile Lego set to a F1 car. It took me several weeks, but I’m satisfied over the result.

F1 car from parts of batmobile

You can reuse te parts of set 76139 from Lego. This is a great build of the 1989 Bat mobile and now you have the possibility to build an other model. More fun.

I have create a build in Stud.io programm by Bricklink and submitted to theire site as MOC. You can also find the files here.

In studio import the build file and under File- Import – Import Official lego Set. Import As Palette. Set number 76139. Now you have all the bricks needed for the car.

MOC page here.

Deel 2 – Stappenplan van het project

Meten is weten zei ik al in het vorige blog. Weet wat je aan energie verbruikt. Een goed inzicht van je verbruik krijg je door een historie op te bouwen. Heb je nog geen slimme meter, vraag deze dan vervroegd aan. Ik heb een P1 meter van HomeWizard aan de meter hangen, die realtime via WiFi een grafiek van je stroom en gas verbruik op je telefoon weer geeft. Met een abonnement wordt data jaren bewaard en is ook een export in csv te maken. Mijn CV ketel heeft een app, die ook de bedrijfsuren geeft. Het warm tapwater uren is ook te zien. Bij mij is dat ca. 13% van het gasverbruik.

Dus wat wil je weten:

  • Gasverbruik
  • Electragebruik
  • Opbrengst zonnepanelen, terug levering.
  • Waterverbruik, aandeel warmwater.
  • CV water temperatuur
  • Oppervlaktes van begane grond vloer, muren, ramen.

Onderzoek ook de subsidies via RVO.nl . Je moet bijv. minimaal twee isolatiemaatregelen uit laten voeren door een erkend bedrijf. Er zit 9% BTW op manuren i.p.v. 21%.

De grootste uitdaging in verduurzaming van een bestaand huis, is dat alles met elkaar verbonden is. Als je het ene doet, moet ook het andere en als je dit niet doet, heeft dat ook geen zin. Dan heb je nog het rendement van de investering. Heb je geld genoeg en ben je niet milieubewust bezig, dan is het heel erg veel moeite voor een relatief kleine besparing. Het is een wankel evenwicht.

Nu de subsidies in ISDE regeling worden verhoogd, wordt het iets makkelijker om een goeie business case te krijgen. Een beetje bewustwording van de energietransitie en milieu helpt natuurlijk ook. Als je de CO2 uitstoot wilt helpen verminderen, zul je dus moeten verminderen. De eerste stap is isoleren om het energieverbruik op verwarming te verminderen. Vloer, muur en dakisolatie. De volgende stap is het verwarmingssysteem onder de loep te nemen. Warmte pompen halen de warmte uit de lucht of grond. Nadeel is dat er maar ca. 55 graden warmwater wordt gemaakt. Gevolg is dat je dus ook een lage temperatuur CV installatie moet aanleggen. Vloerverwarming, andere radiatoren. Ander kostbaar gevolg is, dat je ook je vloer(-bedekking) moet vervangen. Test een week met 50 graden CV temp. kun je het warm krijgen, dan kan een warmtepomp ook.

Om water te besparen zijn er momenteel systemen om het bad en douche water te recyclen en de warmte terug te winnen. Hydraloop is een soort regenton voor binnen. Een douche die het water hergebruikt is van Upfallshower. Beide Nederlandse uitvindingen.

Om de opbrengst van zonnepanelen volledig zelf te gebruiken (afbouw van salderingsregeling in 2023), moet je de opgewekte stroom opslaan in een thuis accu. ’s Avonds kun je de stroom die over is, wat je anders zou terugleveren, weer zelf gebruiken voor verlichting.

Stappenplan:

  1. Isoleren vloer, muren, dak en ramen.
  2. Verwarmen door warmtepomp en eventueel aangevuld met electrische panelen.
  3. Eigen stroom voorziening met zonnepanelen. Thuis accu.
  4. Waterbesparing, zowel warm als spoel.
  5. Electrische auto voor reizen en als thuisaccu.

Volgende blog gaat over stap 1

Een verduurzamings project bedenken voor je eigen huis

Omdat ik mijn huis wil verduurzamen en daardoor ook een lagere / geen energierekening wil krijgen, ben ik een projectplan gaan schrijven om dit voor elkaar te krijgen. Waar begin je en wat is de impact en wat levert dat op?

in deze serie zal ik proberen de stappen die ik neem te delen.

Deel 1

Een verduurzamings project bedenken voor je eigen huis.

In 2030 wil het kabinet 55% minder CO2 uitstoot realiseren. Hiervoor zullen ook de bestaande huizen van het gas af moeten en worden verwarmd met duurzaam opgewekte energie.

Dat betekend een hoop aanpassingen in de bestaande woningen. Nieuwbouw is een stuk eenvoudiger, daar kun je op ontwerpen. Bestaande woningen zijn met een heel andere gedachten gang gebouwd. Ideeën van toen werken nog steeds, maar door het andere gebruik van ruimtes, worden ook andere eisen gesteld. Om te beginnen zul je een “warmere jas” om je huis moeten hangen. Hoe snel een emmer water leeg loopt, hangt af van het aantal gaatjes en hoe groot die zijn. Dit is net zo bij het vasthouden van warmte. De gaten in je huis moet je dus verminderen en op z’n minst verkleinen. Glas is een van die gaten.

Van het gas af, betekend je oude gas gestookte CV ketel afdanken. Om een warmtepomp (haalt warmte uit de lucht of grond) te gebruiken, moet je de water temperatuur in je radiatoren kunnen verlagen. De normale temperatuur bij een CV is 60-70 graden, maar moet met 55 graden ook je huis warm kunnen krijgen. Is het mogelijk met je bestaande radiatoren de temperatuur te verlagen en toch comfortabel warm te blijven bij -10 graden buiten temperatuur, dan ben je al een eind op weg. Niet alles hoeft dan direct vervangen te worden.

Mijn situatie is een gasgestookte Intergas HR36eco CV ketel (3 jaar oud) en een standaard radiatoren installatie. Ik heb op de grootste radiator in de woonkamer ventilatoren gezet om de warmte sneller te verspreiden en ben gezakt naar 56 graden. De achterkant van deze radiator is bekleed met zilver TonZon radiator folie om maximaal warmte verlies op de gevel te voorkomen. De muur voelt echt kouder aan. Een hybride warmtepomp (met CV ketel als backup) kan dit aan zonder direct een vloerverwarming te installeren.

Handige tools om te gebruiken, meten is weten: Laser digitale temperatuur meter. Hiermee kun je in en uitgangs water temperatuur van je radiator meten. Waterzijdig inregelen van de installatie geeft al een beter rendement.

Een extra informatie blog is van Joost de Vree

In het volgende deel het stappen plan.